ทีมกับการป้องกันน้ำท่วม
ประเทศไทยอยู่ภายใต้อิทธิพลของลมมรสุม ทำให้มีฝนตกมาก ปริมาณฝนเฉลี่ยที่วัดได้มีค่าตั้งแต่ 1,000 ถึง 4,000 มม.ต่อปี แตกต่างไปตามพื้นที่ โดยฝนที่ตกในช่วงฤดูฝนมีมากถึง 80% ทำให้เกิดอุทกภัยบ่อยครั้งในฤดูฝน และขาดแคลนน้ำในฤดูแล้งบางปี ลักษณะภูมิประเทศที่มีเทือกเขาสูงทางต้นน้ำเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำสำคัญๆ หลายสายไหลลงสู่ที่ราบลุ่มและออกสู่ทะเล บริเวณที่ราบลุ่มที่สำคัญของประเทศที่ได้รับผลกระทบมาก ได้แก่ ที่ราบลุ่มแม่เจ้าพระยาตอนล่างพื้นที่ 39,000 ตร.กม. ที่มีพื้นที่รับน้ำทั้งลุ่มน้ำถึง 159,283 ตร.กม. โดยเป็นพื้นที่เกษตรกรรมที่มีพื้นที่ชลประทาน 12,000 ตร.กม. เป็นอู่ข้าวอู่น้ำของประเทศมาตั้งแต่โบราณจวบจนปัจจุบัน มีจังหวัดที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ 9 จังหวัดรวมทั้งกรุงเทพมหานคร โดยมีประชากรรวม 16.2 ล้านคน มีขนาดเศรษฐกิจ 3.73 ล้านล้านบาทต่อปี หรือ 44% ของ GDP ของประเทศไทย 
ในอดีตเมื่อ 25 ปีก่อน เมื่อมีน้ำหลากมาจากภาคเหนือจะเกิดน้ำท่วมสูงและท่วมเป็นระยะเวลานานก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมาก ทั้งต่อภาคเกษตรกรรม อุตสาหกรรม บ้านเรือน และสาธารณูปโภค โดยเฉพาะในปี 2523 และปี 2526 ที่มีความเสียหายนับหมื่นล้านบาท อย่างไรก็ตามรัฐบาลได้ดำเนินการสร้างระบบป้องกันน้ำท่วม ระบบระบายน้ำ รวมทั้งบริหารจัดการน้ำในช่วงวิกฤติได้อย่างดี จนปัญหาน้ำท่วมในวงกว้างที่ก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมากต่อเศรษฐกิจและสังคม ทั้งในระดับลุ่มน้ำ และในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑลแทบจะไม่ได้เกิดขึ้นอีกเลยในช่วงสิบกว่าปีที่ผ่านมา
กลุ่มบริษัททีม มีความภูมิใจที่ได้เข้าไปมีส่วนร่วมในความสำเร็จที่เกิดขึ้น ทั้งในภาพรวมของลุ่มน้ำ ในเมืองและชุมชน ตั้งแต่การวางแผนหลัก การออกแบบ การควบคุมงานก่อสร้าง การพัฒนาระบบเตือนภัยน้ำท่วม รวมทั้งการให้คำปรึกษาแก่หน่วยงานที่รับผิดชอบในการบริหารจัดการน้ำในช่วงวิฤตอย่างต่อเนื่องตลอดมา
กรมชลประทานได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาในระดับลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่าง ตามแผนหลักของ JICA ปี 2539 ซึ่งกลุ่มบริษัททีมได้เข้าร่วมศึกษาด้านอุทกวิทยาและจัดทำแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ พร้อมทั้งวิเคราะห์ประสิทธิผลของมาตรการต่างๆ ที่มี ทั้งมาตรการการก่อสร้างและมาตรการที่ไม่ใช่การก่อสร้าง โดยในปัจจุบันมาตรการก่อสร้างส่วนใหญ่ที่เสนอโดย JICA ได้รับการพัฒนาจนแล้วเสร็จ ยกเว้นโครงการก่อสร้างแก่งเสือเต้น โครงการผันน้ำ กก อิง น่าน และการขุดคลองผันน้ำ
ส่วนมาตรการที่ไม่ใช่การก่อสร้างบางส่วนได้ดำเนินการแล้ว บางมาตรการอยู่ในระหว่างดำเนินการ หลายมาตรการกลุ่มบริษัททีมได้เข้าไปมีส่วนดำเนินการ เช่น การจัดทำระบบพยากรณ์น้ำท่วมของลุ่มน้ำเจ้าพระยา (ปี 2550-2551) การใช้พื้นที่เกษตรลุ่มต่ำเป็นพื้นที่รับน้ำนอง (ปี 2550-2553) โดยแนวทางการพัฒนาพื้นที่ได้ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของเกษตรกรและชุมชนในพื้นที่จนได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีและสนับสนุนให้มีการพัฒนาโครงการ ประกอบด้วยการพัฒนาอาคารและคันกั้นน้ำเพื่อป้องกันน้ำท่วม การบริหารจัดการพื้นที่เพื่อให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดในการลดระดับน้ำและบรรเทาความเสียหาย การเร่งระบายน้ำออกนอกพื้นที่เก็บกัก โครงสร้างการบริหารลุ่มต่ำ รวมทั้งการจัดตั้งกองทุนเพื่อชดเชยความเสียหายที่เกิดขึ้นในพื้นที่ที่ใช้เก็บกักน้ำ
นอกจากนี้ กลุ่มบริษัททีม ยังได้เข้าไปร่วมในการศึกษา สำรวจ และเสนอแนะแผนต่างๆ รวมทั้งออกแบบเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพระบบป้องกันน้ำท่วมและระบายน้ำในหลายมาตรการและหลายพื้นที่ซึ่งไม่ได้อยู่ในแผนหลัก เช่น
- การศึกษาและจัดทำแผนการพัฒนาลุ่มน้ำท่าจีน โดยบูรณาการแก้ไขปัญหาน้ำท่วม การพัฒนาแหล่งน้ำและการแก้ไขปัญหาน้ำเสีย (ปี 2538-2545) และหลังน้ำท่วมใหญ่ในปี 2549 ซึ่งพื้นที่บริเวณลุ่มน้ำท่าจีนมีปัญหาน้ำท่วมขังมาก กลุ่มบริษัททีมได้รับโอกาสเข้าทำการศึกษาทบทวนแผนการพัฒนาลุ่มน้ำโดยเน้นการแก้ไขปัญหาน้ำท่วมเป็นหลัก และเสนอให้มีการขุดคลองลัดในแม่น้ำท่าจีนเช่นเดียวกับที่ได้ดำเนินการอย่างได้ผลแล้วที่คลองลัดโพธิ์ในแม่น้ำเจ้าพระยา
- การสำรวจ ออกแบบและควบคุมงานก่อสร้างของพื้นที่ต้นแบบเพื่อใช้เป็นที่พักหลบภัยน้ำท่วม ให้กับกองบัญชาการทหารสูงสุด ที่ตำบลกระแซง บางไทร พระนครศรีอยุธยา (ปี 2550-2551) เพื่อให้ประชาชนที่อาศัยอยู่ในที่ราบลุ่มและน้ำท่วมขังใช้เป็นที่พักชั่วคราวระหว่างการเกิดวิกฤตภัย โดยได้พัฒนาพื้นที่ให้สามารถป้องกันน้ำท่วมจากภายนอกและระบายน้ำฝนที่ตกภายในได้ โครงการนี้มีการออกแบบคันกั้นน้ำที่ก่อสร้างขึ้นในรูปแบบต่างๆ รวมทั้งได้ทำการวิจัยและพัฒนาคันกั้นน้ำแบบถอดประกอบได้ใช้ในโครงการอย่างได้ผล
 สำหรับการแก้ไขปัญหาน้ำท่วมในพื้นที่เมืองและชุมชนในลุ่มน้ำเจ้าพระยา กลุ่มบริษัททีมได้มีส่วนในการจัดทำแผนหลัก ศึกษาความเหมาะสม และออกแบบรายละเอียด ระบบป้องกันน้ำท่วมและระบายน้ำในพื้นที่ชุมชนหลายจังหวัดที่ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา เช่น ชัยนาท สิงห์บุรี นนทบุรี รวมทั้งกรุงเทพมหานคร โดยเฉพาะในพื้นที่ กทม. เราได้เข้าร่วมดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2529 จนถึงปัจจุบัน โดยงานแรกเป็นการบูรณาการแผนระบบป้องกันน้ำท่วมและระบายน้ำต่างๆ ที่เกี่ยวข้องหลังน้ำท่วมใหญ่ในปี 2526 ที่มีระยะเวลาน้ำท่วมนานถึง 3-4 เดือนในกทม. และบางพื้นที่ท่วมลึกถึง 1.2 เมตร แผนเหล่านี้ที่เสนอโดยหน่วยงานต่างๆ ของรัฐบาล และที่ปรึกษาต่างประเทศ และยังไม่ได้บูรณาการ โดยแผนบูรณาการที่เสนอรวมถึง มาตรการระบายน้ำฝนที่ตกภายในพื้นที่ มาตรการลดการสูบน้ำบาดาล โครงสร้างองค์กรในการบริหารจัดการน้ำ แผนการบริหารจัดการน้ำ และแผนการพัฒนาระบบสารสนเทศการระบายน้ำ
1 | 2 >>> |
